CAF ĐẢO NGƯỢC QUYẾT ĐỊNH VỀ AFCON: GIẢI VÔ ĐỊCH CHÂU PHI TRỞ LẠI CHU KỲ 2 NĂM/LẦN.

Liên đoàn Bóng đá châu Phi (CAF) vừa chính thức đưa ra quyết định gây chú ý khi hủy bỏ kế hoạch tổ chức Cúp bóng đá châu Phi (AFCON) theo chu kỳ bốn năm, đồng thời đưa giải đấu trở lại mô hình hai năm một lần. Quyết định được Ban điều hành CAF nhất trí thông qua ngày 29/10/2026, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong chiến lược phát triển bóng đá cấp đội tuyển quốc gia của châu Phi. Đằng sau động thái này không chỉ là vấn đề lịch thi đấu, mà còn liên quan trực tiếp đến nguồn thu, quyền lợi của 54 liên đoàn thành viên và khả năng cạnh tranh của bóng đá châu Phi trên bản đồ thế giới.

(Chủ tịch CAF Patrice Motsepe phát biểu bên cạnh chiếc cúp vô địch AFCON)

CAF CHÍNH THỨC RÚT LẠI KẾ HOẠCH TỔ CHỨC AFCON 4 NĂM MỘT LẦN

Trong thông báo được công bố ngày 29/10, CAF xác nhận Ban điều hành đã nhất trí đưa AFCON trở lại chu kỳ tổ chức hai năm một lần. Đây là quyết định đảo ngược kế hoạch được tổ chức bóng đá quyền lực nhất châu Phi thông qua vào tháng 12/2025. Trước đó, CAF từng thông báo sẽ chuyển AFCON sang chu kỳ bốn năm sau kỳ giải năm 2028. Thay vào đó, tổ chức này dự kiến phát triển Africa Nations League, một giải đấu cấp đội tuyển quốc gia trên phạm vi toàn châu lục, nhằm duy trì hoạt động thi đấu quốc tế thường xuyên và tạo ra nguồn thu mới.

Tuy nhiên, kế hoạch này nhanh chóng bộc lộ những trở ngại. Theo giải thích của Chủ tịch CAF Patrice Motsepe, giải đấu Africa Nations League cần nhiều năm để phát triển hệ thống tổ chức và tạo ra nguồn tài chính đủ lớn nhằm đóng góp cho sự phát triển của bóng đá châu Phi. Sau hội nghị chiến lược tại Cabo Verde diễn ra từ ngày 7 đến 9/10/2026, ông Motsepe đã thông báo CAF sẽ xem xét lại quyết định chuyển AFCON sang chu kỳ bốn năm. Chưa đầy một tháng sau, Ban điều hành đã chính thức thông qua phương án quay trở lại thể thức cũ. Việc quyết định được thông qua bằng sự đồng thuận cho thấy CAF đã xác định AFCON tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong hệ thống bóng đá cấp đội tuyển quốc gia của châu lục.

 (AFCON 2027 dự kiến được tổ chức tại Kenya, Uganda và Tanzania)

BÀI TOÁN TÀI CHÍNH KHIẾN CAF PHẢI THAY ĐỔI CHIẾN LƯỢC

Một trong những nguyên nhân quan trọng nhất khiến CAF phải xem xét lại kế hoạch nằm ở khả năng tạo nguồn thu từ Africa Nations League. AFCON từ lâu đã trở thành giải đấu có giá trị thương mại lớn nhất của bóng đá châu Phi. Sự hiện diện của những đội tuyển hàng đầu như Senegal, Morocco, Bờ Biển Ngà, Nigeria, Ai Cập hay Cameroon giúp giải đấu thu hút sự quan tâm từ khán giả quốc tế, nhà tài trợ và các đơn vị truyền hình.

Đối với CAF, doanh thu từ AFCON không chỉ phục vụ công tác tổ chức giải đấu mà còn góp phần duy trì hoạt động của 54 liên đoàn thành viên. Nguồn lực tài chính này có ý nghĩa đặc biệt đối với những nền bóng đá còn hạn chế về cơ sở hạ tầng, đào tạo trẻ và khả năng phát triển bóng đá chuyên nghiệp. Trong khi đó, Africa Nations League vẫn là một dự án cần thời gian để xây dựng thương hiệu, hệ thống thi đấu và sức hút thương mại. Việc kỳ vọng một giải đấu mới nhanh chóng thay thế được nguồn thu từ AFCON là phương án chứa đựng nhiều rủi ro.

Chủ tịch Patrice Motsepe nhấn mạnh quyết định mới nhằm bảo vệ lợi ích của bóng đá châu Phi và 54 liên đoàn thành viên. Ông cũng đề cập đến quyền lợi của những cầu thủ châu Phi đang thi đấu cho các câu lạc bộ bên ngoài lục địa. Ở góc độ quản trị, đây có thể xem là sự điều chỉnh thực tế của CAF. Thay vì tiếp tục theo đuổi một mô hình mới chưa chứng minh được khả năng tạo nguồn thu, tổ chức này lựa chọn duy trì sản phẩm đã có thương hiệu và sức hút thương mại trên thị trường quốc tế.

AFCON 2027 VẪN ĐƯỢC TỔ CHỨC TẠI BA QUỐC GIA ĐÔNG PHI

Bất chấp những thay đổi về chiến lược, kỳ AFCON tiếp theo vẫn không bị ảnh hưởng. CAF xác nhận giải đấu năm 2027 sẽ diễn ra tại Kenya, Tanzania và Uganda. Đây là sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt đối với bóng đá Đông Phi khi ba quốc gia cùng phối hợp đăng cai giải vô địch cấp đội tuyển lớn nhất châu lục. Việc tổ chức thành công AFCON 2027 sẽ là cơ hội để khu vực này nâng cấp cơ sở hạ tầng, phát triển dịch vụ thể thao và mở rộng khả năng thu hút khách du lịch quốc tế.

Theo lịch trình được CAF công bố, những kỳ AFCON tiếp theo dự kiến diễn ra vào các năm 2028, 2031 và 2033. Một điểm cần lưu ý là lịch chuyển tiếp chưa tạo ra khoảng cách đều đặn hai năm giữa tất cả các kỳ giải. CAF xác nhận sẽ không tổ chức AFCON trong năm 2030 do đây là năm diễn ra FIFA World Cup. Vì vậy, lịch thi đấu quốc tế trong giai đoạn tới vẫn cần được tính toán để bảo đảm không xung đột với các giải đấu lớn khác. Quyết định này cũng đặt ra yêu cầu đối với các quốc gia đăng cai và ban tổ chức trong việc chuẩn bị cơ sở vật chất, an ninh, giao thông và hệ thống vận hành. Việc tổ chức giải đấu tại nhiều quốc gia có thể mở rộng phạm vi hưởng lợi, nhưng đồng thời khiến công tác phối hợp giữa các đơn vị trở nên phức tạp hơn.

(SVĐ Raila Odinga tại Kenya, một trong những công trình phục vụ AFCON 2027)