Những trận chung kết World Cup kinh điển nhất lịch sử: Điểm lại các trận cầu đáng nhớ

Những trận chung kết World Cup kinh điển nhất lịch sử: Điểm lại các trận cầu đáng nhớ

Những trận chung kết World Cup kinh điển nhất lịch sử không chỉ nằm ở tỷ số. Người ta nhớ chúng vì một pha ngược dòng, một loạt luân lưu, hay một đêm mưa ở Bern. Tám trận dưới đây là những cái tên được nhắc lại nhiều nhất qua gần một thế kỷ.

• 1930: Uruguay 4-2 Argentina

• 1950: Uruguay 2-1 Brazil

• 1954: Tây Đức 3-2 Hungary

• 1966: Anh 4-2 Tây Đức

• 1970: Brazil 4-1 Ý

• 1986: Argentina 3-2 Tây Đức

• 2010: Tây Ban Nha 1-0 Hà Lan

• 2022: Argentina 3-3 Pháp, luân lưu 4-2

Trận chung kết ở Lusail khép lại với tỷ số 3-3 sau hiệp phụ, trước 88.966 khán giả^[17]. Argentina thắng Pháp trên chấm luân lưu với tỷ số 4-2. Sáu bàn trong trận đấu đó góp phần đưa Qatar 2022 lên 172 bàn, phá kỷ lục 171 bàn của hai kỳ 1998 và 2014^[17]. Mbappé lập hat-trick và đoạt Chiếc giày vàng.

Cả giải đón 3,4 triệu khán giả, tương đương mức lấp đầy 96,3% sức chứa. Gần 1,5 tỷ người xem trận chung kết qua truyền hình^[18]. Đó là lý do một trận chung kết có thể được nhắc lại suốt nhiều thập niên.

Lịch thi đấu và tỷ số trực tiếp luôn được cập nhật liên tục, kể cả các trận vòng loại. Bạn mở danh sách trận đang phát là thấy ngay khung giờ và kênh phát của từng trận.Xem các trận đang phát

Vì sao có những trận chung kết đi vào lịch sử

FIFA xếp một trận chung kết vào nhóm đáng nhớ theo bốn điều kiện. Điều kiện đầu tiên là ngược dòng. Điều kiện thứ hai là bàn thắng đến ở hiệp phụ hoặc loạt luân lưu. Điều kiện thứ ba là bối cảnh lịch sử đặt sau lưng trận đấu. Điều kiện cuối cùng là một cá nhân để lại dấu ấn khó lặp lại.

Azteca 1986 có sức chứa 115.000 chỗ^[1]. Chung kết 2010 nhận 14 thẻ vàng^[2], mức cao nhất từng được ghi cho một trận chung kết. Năm 1954, giải lần đầu được phát trực tiếp^[8]. Khoảng 90 triệu người xem trên 4 triệu máy thu hình đen trắng^[8].

Bốn tiêu chí đó hiếm khi trùng nhau. Chúng không phụ thuộc vào giải đấu hay châu lục. Chỉ vài trận hội đủ cả bốn.

Nỗi đau Maracanã và ngày Uruguay đầu tiên

Uruguay vô địch kỳ World Cup đầu tiên ngày 30 tháng 7 năm 1930^[5]. Chủ nhà thắng ngược 4-2. Trận đấu diễn ra ở Estadio Centenario, khánh thành ngày 18 tháng 7 năm 1930^[3]. Sân mở màn trước 57.735 người^[3]. Cú ngược dòng mất 11 phút^[4]. Hector Castro ấn định tỷ số bằng cú đánh đầu cận thành^[4].

Guillermo Stabile, trung phong Argentina, đoạt Chiếc giày vàng đầu tiên với 8 bàn^[5]. Bàn thắng đầu tiên trong lịch sử giải thuộc về Lucien Laurent^[5]. Pháp thắng Mexico 4-1 trong trận ra quân ngày 13 tháng 7 năm 1930. Chung kết diễn ra sau đó hơn hai tuần.

Hai mươi năm sau, chính Uruguay tạo ra cú sốc lớn nhất trong lịch sử giải^[6]. Brazil chỉ cần hòa là vô địch. Uruguay thắng 2-1 nhờ bàn thắng của Alcides Ghiggia^[6]. Sân Maracanã ghi nhận 173.850 khán giả, con số cao nhất trong lịch sử các trận chung kết^[7]. FIFA ghi nhận khoảng 200.000 cổ động viên chủ nhà có mặt^[6].

Cú sốc Bern và cú hat-trick duy nhất

Phép màu Bern diễn ra ngày 4 tháng 7 năm 1954 trước 64.000 khán giả tại Wankdorf^[8]. Tây Đức thắng Hungary 3-2, sau khi bị dẫn 2-0 chỉ trong 8 phút^[7]. Hungary từng thắng vòng bảng 8-3^[7]. Rahn ấn định ở phút 84^[7]. Thất bại này chấm dứt chuỗi 30 trận bất bại kéo dài bốn năm của Hungary^[2]. Kỷ lục ấy đứng đến năm 1993^[2].

"Rahn has to shoot from distance, Rahn shoots... Goal! Goal! Goal!"

Tạm dịch: Rahn phải sút từ xa, Rahn sút... Vào! Vào! Vào!

Anh vô địch ngày 30 tháng 7 năm 1966 tại Wembley. Đội chủ nhà thắng 4-2 sau hiệp phụ. Wolfgang Weber gỡ hòa ở phút cuối hiệp hai và đưa trận đấu vào hiệp phụ. Geoff Hurst ghi thêm hai bàn, trở thành cầu thủ duy nhất lập hat-trick trong một trận chung kết^[1]. Đó là danh hiệu vô địch duy nhất của Anh cho tới nay^[1].

Thế hệ vàng Brazil và thiên tài Maradona

Đội tuyển Brazil thắng Ý 4-1 tại Azteca ngày 21 tháng 6 năm 1970^[9]. Đây là đội đầu tiên ba lần vô địch World Cup^[1]. Brazil được giữ vĩnh viễn cúp Jules Rimet. FIFA đặt một chiếc cúp mới cho kỳ 1974, với 53 mẫu thiết kế từ 7 quốc gia gửi tới^[10]. Chiếc cúp đang dùng cao 36,8 cm, làm bằng vàng 18 cara và nặng 6,175 kg^[10]. Jairzinho là cầu thủ duy nhất ghi bàn ở mọi vòng đấu của một kỳ World Cup^[9]. Müller đoạt Chiếc giày vàng với 10 bàn^[9].

Maradona dẫn Argentina tới chức vô địch thứ hai ngày 29 tháng 6 năm 1986^[1]. Argentina thắng Tây Đức 3-2 sau khi bị gỡ liên tiếp trong vòng 7 phút^[1]. Burruchaga ấn định khi còn 6 phút^[1]. Pelé giữ những kỷ lục khác. Ông có 6 pha kiến tạo trong một kỳ World Cup^[11]. Ông cũng là cầu thủ duy nhất ba lần vô địch^[11].

"Don't cry, Daddy. I'm going to win it, the World Cup, for you."

Diễn giải: Đừng khóc, bố. Con sẽ giành World Cup cho bố.

Các trận vòng loại và giao hữu quốc tế cũng nằm trong cùng một kênh, với tỷ số chạy theo thời gian thực. Bạn theo dõi được cả những trận ít được phát ở nơi khác.Vào kênh bóng đá

Kỷ nguyên của những loạt luân lưu

Nước Mỹ đăng cai kỳ 1994, và trận chung kết ngày 17 tháng 7 giữa Brazil với Ý hòa 0-0 suốt 120 phút^[12]. Brazil thắng loạt luân lưu^[12]. Đội này lấy cúp sau 24 năm. Rose Bowl đón 94.194 khán giả^[18]. Cả kỳ 1994 đạt 3.587.538 lượt khán giả^[13]. Đó là kỷ lục tổng khán giả của một vòng chung kết^[13].

Loạt luân lưu có luật viết rõ ràng. Luật 10 của IFAB quy định hiệp phụ gồm hai hiệp bằng nhau, mỗi hiệp không quá 15 phút^[19]. Loạt luân lưu cho mỗi đội năm lượt, và mỗi cầu thủ đá một quả^[19]. Đội phải dùng hết cầu thủ hợp lệ trước khi bất kỳ ai đá quả thứ hai^[19].

"If, after both teams have taken five kicks, the scores are level, kicks continue until one team has scored a goal more than the other from the same number of kicks."

Nghĩa tiếng Việt: Nếu sau khi hai đội đã đá đủ năm quả mà tỷ số vẫn cân bằng, loạt sút tiếp tục cho đến khi một đội ghi nhiều hơn đội kia một bàn trong cùng số lượt.

Nước Ý vô địch kỳ 2006 theo một cách ngược lại. Trận chung kết tại Berlin ngày 9 tháng 7 kết thúc với tỷ số 1-1 sau hiệp phụ^[2]. Zinedine Zidane mở tỷ số bằng cú Panenka. Materazzi gỡ hòa bằng đầu. Zidane bị đuổi ở cuối hiệp phụ. Ý thắng 5-3 trên chấm luân lưu và lấy chiếc cúp thứ tư^[2].

Bàn thắng hiệp phụ định đoạt chiếc cúp

Nam Phi tổ chức kỳ 2010, và trận chung kết ngày 11 tháng 7 chỉ có một bàn thắng. Iniesta ghi ở phút 116^[14]. Đó là danh hiệu đầu tiên của Tây Ban Nha. Đội này cũng là đội đầu tiên và duy nhất thua trận mở màn rồi vô địch^[2].

Bốn năm sau, kịch bản lặp lại ở Maracanã. Đức thắng Argentina 1-0 nhờ bàn duy nhất của Mario Götze ở phút 112^[15]. Đó là ngôi sao thứ tư của Đức^[15].

Trận mưa bàn thắng ở Moskva và Lusail

Nước Pháp vô địch kỳ 2018 ngày 15 tháng 7, thắng Croatia 4-2 tại Luzhniki^[16]. Mandžukić đá phản lưới phút 18. Đó là bàn phản lưới đầu tiên trong một trận chung kết. Ivan Perišić gỡ hòa ở phút 28, rồi để bóng chạm tay trong vùng cấm. Antoine Griezmann ghi 11 mét ở phút 38. Paul Pogba và Kylian Mbappé lần lượt ghi bàn ở phút 59 và 65. Mandžukić chuộc lỗi ở phút 69. Hai trong bốn bàn của Pháp đến từ ngoài vùng cấm, điều hiếm thấy ở một trận chung kết. Đây là trận chung kết đầu tiên có hơn năm bàn sau 52 năm^[16].

Chủ nhà Qatar chọn Lusail làm nơi khép lại kỳ 2022. Lionel Messi lập cú đúp, còn Mbappé lập hat-trick. Mbappé là cầu thủ thứ hai ghi hat-trick trong một trận chung kết. Cú vô lê gỡ 2-2 của anh được đo ở tốc độ 123,34 km/h^[17]. Đó là cú sút mạnh nhất của cả giải. Messi khép lại kỳ World Cup thứ năm với 26 lần ra sân, kỷ lục mọi thời đại^[17].

"The best final ever."

Bản dịch: Trận chung kết hay nhất từng có.

Con số làm nên dấu ấn các trận chung kết

Những kỷ lục gắn với trận chung kết

FIFA công bố phần lớn các con số này ngay trong tuần diễn ra trận đấu^[18]. Chúng lấy trực tiếp từ hồ sơ chính thức của ban tổ chức^[13].

Cặp đấu lặp lại nhiều lần

Vài cặp đấu lặp lại qua nhiều thập niên. Argentina gặp Đức ở hai trận chung kết cách nhau 28 năm. Brazil gặp Ý ở hai trận cách nhau 24 năm.

Tỷ số và thời điểm ghi bàn

Bảng dưới đây cho thấy phần lớn trận chung kết bế tắc sau 90 phút.

Cách xem lại những trận chung kết kinh điển

Các trận chung kết trước 1990 hầu như chỉ còn bản ghi ngắn. Chọn theo tên cầu thủ sẽ nhanh hơn. Với các kỳ gần đây, bạn xem thêm luồng phát sóng chính thức và co-stream trong Esports khác nhau như thế nào để hiểu vì sao cùng một trận lại có nhiều góc máy khác nhau.

Kỳ 2022 ghi nhận gần 5,95 tỷ lượt tương tác và 93,6 triệu bài đăng trên các nền tảng^[18]. Muốn theo dõi theo cách truyền thống, bạn đọc thêm client theo dõi trận đấu trong Esports để thấy một trận được chia thành nhiều luồng dữ liệu.

Một số bài liên quan đáng đọc gồm Messi đi vào lịch sử Inter Miami, Enzo Fernández gia nhập nhóm tám cầu thủ Argentina, giá vé trận chia tay Messi và đại chiến Bayern Munich nữ với Man City nữ. Phía Nam Mỹ có quãng đường 35.000 km của Raphinha. Khu vực châu Á có trận U23 Việt Nam thua 0-2 U23 Uzbekistan.

Phần bình luận là thứ khó tìm lại nhất khi xem trận cũ. Đội ngũ bình luận viên của Klive vẫn giữ nhịp cho từng trận và nhận đăng ký tham gia cho các mùa sau.Xem đội ngũ bình luận viên

Nếu bạn xem trên điện thoại nhiều hơn trên máy tính, ứng dụng giữ được luồng ổn định và cho phép bật thông báo khi trận sắp bắt đầu.Tải ứng dụng Klive

Câu hỏi thường gặp về chung kết World Cup

Sân nào từng đông khán giả nhất trong một trận chung kết?

Trận đấu ngày 16 tháng 7 năm 1950 tại Maracanã vẫn giữ kỷ lục khán giả của mọi trận chung kết World Cup.

Cầu thủ nào ghi bàn ở nhiều trận chung kết nhất?

Chỉ có năm người ghi bàn ở hai trận chung kết khác nhau, gồm Vavá, Pelé, Paul Breitner, Zinedine Zidane và Kylian Mbappé.

Cách phân định bằng luân lưu diễn ra ra sao?

Mỗi đội đá năm lượt. Toàn bộ cầu thủ hợp lệ phải đá xong một quả trước khi ai đó đá quả thứ hai. Nếu vẫn cân bằng, hai đội đá tiếp cho tới khi có đội hơn một bàn.

Vì sao trận chung kết 2022 được xem là hay nhất?

Vì trận đấu có đủ sáu bàn, một cú hat-trick và hai lần gỡ hòa trong hiệp phụ. Chính chủ tịch FIFA gọi đó là trận chung kết hay nhất từng có.

Diễn biến các trận chung kết trên trang FIFA

• FIFA, The Finals that made history

• FIFA, Magic moments in all-European Finals

• FIFA, Estadio Centenario: An icon of world football turns 90

• FIFA, Uruguay conquer in battle of the balls

• FIFA, 42 days to go: Uruguay the first champions

• FIFA, AUF celebrates 120th anniversary

• FIFA, Bern braces itself for Switzerland 1954

• FIFA, 54 days to go: Beamed around the world

Kỷ lục và thống kê do FIFA công bố

• FIFA, Mexico 1970 in videos

• FIFA, 74 days to go: A new Trophy

• FIFA, FIFA President pays tribute to Pelé

• FIFA, 1994 World Cup Final: Brazil - Italy

• FIFA, Balboa and the evolution of football in the USA

• FIFA, Ten standout World Cup matches from the past decade

Tổng kết Qatar 2022 và luật thi đấu

• FIFA, An Al Khor clash between recent kings on the rebuild

• FIFA, Les Bleus collect a second star

• FIFA, Triumphant Argentina conclude unprecedented FIFA World Cup

• FIFA, One Month On: 5 billion engaged with the FIFA World Cup Qatar 2022

• IFAB, Law 10 Determining the Outcome of a Match

Ba nhóm trên khác nhau ở mức độ kiểm chứng. Nhóm một là hồ sơ diễn biến do FIFA ghi lại, dùng để đối chiếu ngày, tỷ số và người ghi bàn. Nhóm hai gồm các bảng thống kê và danh hiệu, phù hợp khi cần con số tổng. Nhóm ba là luật thi đấu nguyên văn và bản tổng kết kỳ gần nhất, đối chiếu được từng câu. Cách kiểm nhanh nhất là so từng câu trong bài với đúng trang nguồn tương ứng.